De kathedraal van Porto staat op de hoogste plek van de oude stad, op een terras waar je over de daken naar de rivier kijkt. Het is geen sierlijk gebouw: zware muren, kantelen op de daklijst, een gevel die eerder aan een burcht doet denken dan aan een kerk. Dat is ook de bedoeling geweest, want in de twaalfde eeuw was dit de laatste verdedigbare plek van de stad.
Bijna zeshonderd jaar bouwen
De bouw begon rond 1110 onder bisschop Hugo, als romaanse kerk met drie beuken. Het werk lag lang stil en werd in de tweede helft van de twaalfde eeuw hervat onder bisschop Fernando Martins, met bouwmeester Soeiro Anes. Het rozetvenster in de westgevel is dertiende-eeuws en laat de overgang naar de gotiek zien. Daarna is er eeuwenlang aan doorgebouwd: de koepels op de torens zijn barok, en in 1772 kreeg de voorgevel zijn rococo-ingang met de gekoppelde zuilen onder een fronton. Sinds 1910 is de kathedraal nationaal monument.
De loggia van Nasoni
Aan de noordkant zit een barokke loggia die er niet bij lijkt te horen, en dat klopt ook: die werd rond 1736 toegevoegd door Nicolau Nasoni, de Italiaanse architect die in 1725 in Porto neerstreek en de stad haar barokke gezicht gaf. Dezelfde Nasoni tekende even verderop de Torre dos Clérigos. De loggia heeft azulejos in de nissen en een balustrade die uitkijkt over de wijk eronder.
Binnen: een romaans schip en een verguld altaar
Het middenschip is smal, hoog en donker, met zware pijlers en weinig raamwerk. Aan het eind staat het vergulde hoofdaltaar, zeventiende-eeuws, met daarvoor het houten koorgestoelte. Kijk je terug naar de ingang, dan zie je het rozetvenster in tegenlicht met het orgel ervoor. In de zijkapel links staat een zilveren altaarstuk dat tijdens de Napoleontische oorlogen achter een muur werd verstopt om het uit handen van de Franse troepen te houden.
De kruisgang met de azulejos
De gotische kruisgang stamt uit het eind van de veertiende eeuw. De wanden zijn in 1729 tot 1731 betegeld door Valentim de Almeida, een tegelschilder uit Lissabon; de panelen in de bovengalerij zijn van Vital Rifarto en dateren uit 1733. De taferelen komen uit het Hooglied en uit de Psalmen, en werden in die tijd gelezen als verwijzingen naar Maria. In veel beschrijvingen worden alle tegels aan Rifarto toegeschreven, maar dat is een verouderde toeschrijving die in de archieven van het bisdom is weerlegd.
Vanuit de kruisgang loop je via een trap van Nasoni naar de bovengalerij en de Casa do Cabido, en verder naar de schatkamer met paramenten, boeken en reliekhouders.
De schandpaal die geen schandpaal is
Midden op het Terreiro da Sé staat een gedraaide stenen zuil die eruitziet als een middeleeuwse pelourinho. Dat is hij niet. De oorspronkelijke schandpaal was manuelijns, uit ongeveer 1517, en verdween begin negentiende eeuw. Wat er nu staat is in 1945 gemaakt naar een gravure uit 1797, nadat het Estado Novo rond 1940 de bebouwing rond de kathedraal had laten slopen om dit plein aan te leggen. Er is aan deze zuil dus nooit iemand berecht.
Het huwelijk van 1387
In februari 1387 trouwde koning João I in Porto met Filipa van Lancaster, een verbintenis die het bondgenootschap tussen Portugal en Engeland bezegelde. Dat huwelijk wordt van oudsher aan de kathedraal toegeschreven en zo staat het op de meeste borden, maar de kronieken uit die tijd zijn er niet eenduidig over. Het tafereel van de intocht van João I hangt wel op de wand van station São Bento.
Praktisch
De kerk zelf is gratis. Voor de kruisgang, de Casa do Cabido en de schatkamer betaal je een kleine toegangsprijs, in de orde van drie tot vier euro; kinderen onder de tien mogen gratis mee. De openingstijden zijn van april tot en met oktober 9.00 tot 18.30 uur en van november tot en met maart 9.00 tot 17.30 uur, met een dagelijkse mis om elf uur. Met Kerstmis en Pasen is de kathedraal gesloten voor bezoek. De kruisgang sluit doorgaans een half uur voor de kerk.
Je staat hier vanzelf: het plein ligt vijf minuten omhoog vanaf station São Bento en het is het beginpunt van het bovendek van de Ponte Dom Luís I. Combineer het bezoek met een wandeling door de Ribeira die eronder ligt.
De rest van de stad staat in het overzicht van bezienswaardigheden in Porto. Wie een compleet weekend zoekt, vindt de aanbiedingen op de Porto-pagina van goedkoopstestedentrip.nl.
Veelgestelde vragen
Wat kost de kathedraal van Porto?
De kerk is gratis. Voor de kruisgang, de Casa do Cabido en de schatkamer betaal je ongeveer drie tot vier euro. Kinderen tot tien jaar mogen gratis naar binnen.
Hoe laat is de kathedraal open?
Van april tot en met oktober van 9.00 tot 18.30 uur, van november tot en met maart van 9.00 tot 17.30 uur. Met Kerstmis en Pasen gesloten voor bezoek.
Is de kruisgang de moeite waard?
Als je van azulejos houdt wel. De wanden zijn helemaal betegeld met achttiende-eeuwse panelen, en via de bovengalerij kom je bij het uitzicht over de wijk.
Hoe kom je bij de kathedraal?
Te voet vanaf station São Bento in ongeveer vijf minuten omhoog. Er rijdt geen metro tot aan het plein; de dichtstbijzijnde haltes zijn São Bento en Jardim do Morro aan de overkant van de brug.
Moet je je schouders bedekken?
Het is een werkende kathedraal, dus kleed je zoals in elke kerk: schouders en knieën bedekt. Tijdens de mis van elf uur is bezoek beperkt.
De informatie in dit artikel is op 26 september 2026 voor het laatst gecontroleerd.